Mermerin Özgül Kütleleri

Mermerin Özgül Kütleleri
Kayaçların türlerine göre değişiklik gösteren birim hacim ağırlığı, kayacın 1 cm³
hacimdeki kısmının gram cinsinden ifadesidir. Kayacın birim hacim ağırlığı hesaplanırken
toplam hacim kullanılır. Gözenek ve boşluklar hesaplanmaz. kayacın birim hacim ağırlığı,
dokusal ve minerolojik bileşimine bağlıdır. Mermerlerde bu oran en az 2.5 gr/cm³ olarak
kabul edilir.
Mermerlerin birim hacim ağırlıklarının tayini için Tablo1 de verilmiş olan numune
standartları kullanılmaktadır. Hazırlanan küp numuneler, önce yıkanıp etüve yerleştirilerek
105 ºC’ de kurutulur ve ayrı ayrı 0.01 gr hassasiyette tartılan numuneler bir kaba konularak
1/4‘ü su içinde kalacak şekilde su ilave edilir ve iki saat ara ile su ekleme işi yinelenir.
Tamamen su altında kalacak şekilde numuneler iki gün bekletilir. Doygun hâle gelen
numuneler su içerisindeki Arşimet terazisi ile tartılarak 0.01 gr hassasiyet ölçüm yapılır.
Daha sonra deney numunesi üzerindeki su damlaları ,ıslak bir bezle alınır ve beklemeksizin
0.01 gr hassasiyette ölçüm yapılır. Bulunan bu sonuçlar, aşağıdaki eşitlikte yerine konularak
her bir numune için ayrı ayrı birim hacim ağırlığı belirlenir.
Özgül ağırlık tayini için Tablo 1.3’te verilen numune standartlarına uygun mermer
sahasının değişik yerlerinden alınan temsili 2 kg’lık numuneler açıklığı 0.2 mm olan
eleklerde öğütülerek geçirilir ve sabit ağırlığa gelene kadar 105 ºC sıcaklıkta etüvde
kurutularak oda sıcaklığına kadar desikatör içerisinde soğutulur. Piknometre ile 0.01 g
hassasiyetinde tartılıp ağırlığı kaydedilir. Piknometre oda sıcaklığında su ile doldurularak
kapağı kapatılır ve üzerindeki su zerrecikleri kurutma kâğıdı ile kurutularak kapaktaki kılcal
boruda su seviyesi tespit edilerek 0.01 g hassasiyetle tartılarak kaydedilir. Kurutulup
soğutulmuş olan öğütülmüş numuneden 250 g alınarak piknometreye konur ve 0.01
hassasiyetle tartılarak kaydedilir. İçinde örnek bulunan piknometreye örnek seviyesini
geçecek şekilde hacminin ¼ üne kadar su doldurulur. 10 -15 dakika kaynatılıp su
banyosunda oda sıcaklığına soğutularak su ilavesi ile kapak kapatılır. Piknometre
kurulanarak 0.01 g hassasiyetle tartılır ve kaydedilir.

Her elemente özgül kütle ayırıcı bir etkendir. Özgül kütle, mermerlerde de ayrıcı bir
özellik arz etmektedir. Farklı mermer çeşitlerinin özgül kütleleri de farklı olmaktadır. Bazı
mermer cinslerinin özgül ağırlıkları aşağıdaki tabloda verilmiştir.
MERMERİN ADI ÖZGÜL AĞIRLIĞI
( ton/m3 )
ÖZ KÜTLE
( g/cm3 )
Pomza taşı 0.50 – 1.75 0.50 – 1.75
Volkanik tüf 1.10 – 1.75 1.10 – 1.75
Kalker tüfü 1.10 – 2.00 1.10 – 2.00
Kalker 2.00 – 2.40 2.00 – 2.40
Traverten 2.20 – 2.50 2.20 – 2.50
Dolamit 2.30 – 2.90 2.30 – 2.90
Kristalize kalker 2.40 – 2.70 2.40 – 2.70
Trahit 2.40 – 2.75 2.40 – 2.75
Porfir 2.45 – 2.70 2.45 – 2.70
Gnays 2.50 – 2.70 2.50 – 2.70
Serpantin 2.50 – 2.75 2.50 – 2.75
Granit 2.55 – 2.75 2.55 – 2.75
Kristalin Şist 2.60 – 3.10 2.60 – 3.10
Mermer (ince kristalli) 2.70 – 3.00 2.70 – 3.00
Siyenit 2.70 – 3.00 2.70 – 3.00
Diorit 2.75 – 3.20 2.75 – 3.20
Bazalt 2.75 – 3.20 2.75 – 3.20
Doğal taşların özgül ağırlığı ve öz kütlesi

Posted in Genel.